Gazeta codzienna

Sztuka. Kultura. Nauka.

* * *
Merkuriusz Polski dzieje wszystkiego świata w sobie zamykający dla informacji pospolitej. Od 3 stycznia 1661.
poniedziałek, 1 Czerwiec, 2020 - 00:57

Bobrzanie i legendarna Żaganna

sob., 21/12/2013 - 19:14

Dziś bardzo trudno umiejscowić panowanie legendarnej Żaganny (Saganna, Saganda). Jeśliby posiłkować się szczątkowymi przekazami wcześniejszymi, mogło to się dziać około roku 500 n.e., albo - w ogóle dużo wcześniej, jeszcze przed naszą erą, jeśli dać wiarę datacji Bielowskiego.

W literaturze istnieje też postać okrutnej trackiej czarownicy, Saganny, i jej młodszej siostry. Opisy ich praktyk magicznych są tak okrutne, że nie nadają się do przywołania w tekście.

ok. 700 - Według legendy słowiańska księżniczka Żaganna, córka Wandy, wnuczka króla Kraka zakłada gród nad Bobrem, który zostaje nazwany od jej imienia Żaganiem.

wg http://umzagan.nazwa.pl/um/static_page/show/504

założycielką miasta była Żaganna, córka Wandy, wnuczka Kraka

Działo się to na długo przed powstaniem państwa polskiego - w czasach Piasta i Popiela. Wówczas, słowiańska księżniczka Żaganna, córka Wandy i wnuczka Kraka, wraz z grupką osadników wyruszyła na zachód i nad rzeką Bóbr założyła warowny gród, który od jej imienia nazwano Żaganiem.

wg https://e-numizmatyka.pl/portal/strona-glowna/monety/Emisje-monet/zegan.html

Q. Horatii Flacci Opera omnia, ex recensione F. G. Doering. ...

books.google.pl/books?id=tUlWAAAAcAAJ
Horace, ‎Charles ANTHON (LL.D.), ‎Friedrich Wilhelm DOERING - 1838

 

Cum Sagana majore. “ With the elder Sagana." The scholiast makes this Sagana to have been a freedwoman of Pomponius, a Roman senator proscribed by the triumvirate, and to have had a sister younger than herself; whence the epithet ...

Legenda o narodzinach Żaganny

Mieszczanie zanieśli Skubę  przed obliczę króla. Krak był ciekawy, jaka nagrodę będzie chciał szewczyk za swój wyczyn. Ten jednak nie chciał niczego prócz skóry smoka, z której mógłby uszyć buty dla bogatych i biednych mieszkańców Krakowa. Król rozkazał zebrać skórę i podarować ja szewczykowi. Pierwsza para butów ze smoczej skór trafiła w ręce pięknej księżniczki, której bardzo spodobał się prezent. Poprosiła więc ojca, aby pozwolił jej pojść za mąż za szewczyka. W krótce potem młodzi pobrali się a w dwa lata po ślubie narodziła im się córka Żaganna.

http://samdopolski.ru/legendy-polski/legenda-o-smoku-wawelskim/

 

Bibliotekarz - Volumes 25-26 - Page 278

books.google.pl/books?id=ba0jAQAAIAAJ
1958
 
Dwie z nich to — Libusza i Żaganna. Libuszę rodzice wydali za księcia Przemysława, dając początek śląskiemu rodowi Przemy- ślidów. Żaganna pozostała w rodzinnym grodzie. Gdy wymarła dynastia Kraka, Żagań dostał się pod władanie ...
 

Zamki i twierdze w Polsce: Historia i legendy - Page 133

Ryszard Rogiński - 1990
 
Legenda głosi, że gród Żagań założyła Żaganna, córka Wandy, „co nie chciała Niemca", a wnuczka Krakusa. Od jej to właśnie imienia pochodzi ponoć nazwa Żagania. Pierwsza wzmianka historyczna datowana jest w roku 1202, gdzie ...

Bobrzanie

Boberane, Pobarane, to wczesna nazwa plemienia lub państewka słowiańskiego.

 która pojawiła się w dokumencie z 1086 roku opisującym północną granicę biskupstwa praskiego. Miałaby dotyczyć plemienia zamieszkującego obszar nad rzeką Bóbr. Badacze nie są zgodni co do lokalizacji siedzib plemienia. Proponuje się okolice Bolesławca, okolice Szprotawy, okolice Żagania. Ostatnio pojawiła się teoria, iż to Obrzanie znad rzeki Obra. Należy dodać, że historyczne nazwy Bobru to także Bober i Pober, co bardziej przemawia za nadbobrzańskim charakterem plemienia. Być może pewną wskazówką jest nazwa wsi Bobrowice w gminie Szprotawa, występująca w 1260 roku jako Bobrovice.

http://armadebrunn.w.interii.pl/epz/ezp_b.htm

Bobrzanie (łac. Poborane) to domniemane państewko [lemienne lub plemię zachodniosłowiańskie (IX-XI wiek), prawdopodobnie niewielkie i zależne od sąsiadujących z nim Dziadoszyców (łac. Dedosizi). Swą nazwę plemię zawdzięcza rzece Bóbr, tam też szukano śladów ich siedzib. Ich istnienie było jednak kwestionowane, głównie z powodu nielicznych przekazów pisanych na ich temat. Nie wspomina o nich tzw. Geograf Bawarski z IX wieku, nie wymienia ich kronikarz niemiecki Thietmar z Merseburga. Jedyne źródło, które wymienia to plemię, to tzw. Dokument praski z 1086 roku, który podaje pierwotne granice biskupstwa praskiego z roku 973, wyliczając przy tej okazji pięć plemion śląskich: Chorwatów śląskich (zamieszkujących zapewne teren Kotliny Kłodzkiej), Ślęzan, Trzebowian, Bobrzan, Dziadoszyców. Dane archeologiczne potwierdzają, że zamieszkiwali tereny aż po Bory Dolnośląskie wzdłuż środkowego odcinka Bobru (rejon Bolesławca).

Tekst dokumentu biskupstwa praskiego z 1086 roku, odnoszący się do terenów Śląska, brzmi następująco: "Deinde ad aquilonem hi sunt termini: Psouane, Crouati et altera Chrouati, Zlasane, Trebouane, Pobarane, Dedosize usque ad mediam silvam qua Milcianorum occurrunt termini" („Stąd ku północy takie są granice: Pszowianie, Chorwaci [czescy] i po drugiej stronie [Sudetów] Chorwaci [śląscy], Ślężanie, Trzebowianie, Bobrzanie, Dziadoszyce aż do środkowego lasu, gdzie biegną granice Milczan”). Ponieważ źródło wymienia plemiona w kolejności geograficznej, niektórzy badacze (np. S. Moździoch) sugerują, że zapis źródłowy Poberane należy czytać "Poobrzanie" i odnosić do plemienia, którego siedziby znajdowały się po obu stronach rzeki Obrą na pograniczu Śląska i Wielkopolski, a nie nad rzeką Bóbr.

Należy dodać, że zwarte terytorium plemienne nad rzeką Obrą, wydzielane przez archeologów, zostało nazwane umowną nazwą "Obrzanie". Nazwa ta jest wytworem naukowym i nie może być traktowana jako realna nazwa plemienna.

Według niektórych źródeł poprzez Kwisę graniczyli na zachodzie z serbołużyckim plemieniem Żarowian[1].

opr. Adam Fularz na podst. Wikipedii

  1. Mały atlas historyczny, PPWK, Warszawa 1980, ISBN 83-7000-012-6, mapa 5, aut.Władysław Semkowicz

 

  • Sławomir Moździoch, Społeczność plemienna Śląska w IX-X wieku, w: Śląsk około roku 1000. Materiały z sesji naukowej we Wrocławiu w dniach 14-15 maja 1999 roku, ISBN 83-910911-5-5, Wrocław 2000, PAN Oddział we Wrocławiu, s. 25-71, mapa rozmieszczenia plemion śląskich (w interpratacji Moździocha) na s. 36.
  • Lech A. Tyszkiewicz, Bobrzanie czy "Obrzanie"?, w: tegoż autora, Słowianie i Awarowie. Organizacja plemienna Słowian, ISBN 978-83-04-05023-5, Wrocław 2009, s. 150-154.
  • Przemysław Urbańczyk, Bobrzanie znad Obry?, w: Śląsk około roku 1000. Materiały z sesji naukowej we Wrocławiu w dniach 14-15 maja 1999 roku, ISBN 83-910911-5-5, Wrocław 2000, PAN Oddział we Wrocławiu, s. 261-266.
  • Jerzy Nalepa, Obrzanie - plemię nad Obrą w południowo-zachodniej Wielkopolsce, w: Zofia Kurnatowska (red.), Słowiańszczyzna w Europie średniowiecznej, t. 1, Wrocław 1996, s. 67-68.
  • Demonology: demons & devils / Spiritual Warfare
    books.google.pl/books?isbn=1409285898
    Dr. Phillip Botha -
    Zagan. In demonology, Zagan is a Great King and President of Hell, commanding over thirtythree legions of demons. He makes men witty; he can also turn wine into water, water into wine, and blood into wine (according to Pseudomonarchia ...

opr. A. Fularz na podst. Wikipedii

Woman's Power, Man's Game: Essays on Classical Antiquity in ...

books.google.pl/books?isbn=0865162581
Joy K. King, ‎Mary DeForest - 1993
As Canidia and Sagana shout out for Hecate and Tisiphone, Priapus claims he can see serpents and hell hounds wandering about. The witches' rites are indeed horrifying and repulsive, but since their ceremony is paralleled in magical papyri ...

Q. Horatii Flacci Opera omnia, ex recensione F. G. Doering. With explanatory ... By Horace, Charles ANTHON (LL.D.), Friedrich Wilhelm DOERING

Geschichte des Herzogthums Sagan By Johann Gottlob Worbs

Kritische Sichtung der Geschichte der Stadt u. des Herzogthums Sagan, wie ... By Otto Wolff

Kritische Sichtung der Geschichte der Stadt u. des Herzogthums Sagan, wie ... By Otto Wolff