Gazeta codzienna

Sztuka. Kultura. Nauka.

* * *
Merkuriusz Polski dzieje wszystkiego świata w sobie zamykający dla informacji pospolitej. Od 3 stycznia 1661.
wtorek, 12 Listopad, 2019 - 03:04

Epitafium Bolesława Chrobrego

wt., 25/03/2014 - 16:34

Znamy treść epitafium, które w części lub w całości znajdowało się na pierwotnym nagrobku króla, jest ono też jednym z pierwszych źródeł (datowane na okres tuż po śmierci Chrobrego, prawdopodobnie za rządów Mieszka II) podających przydomek Bolesława (późniejszy Gall Anonim zatytułuje rozdział 6 swojej Kroniki polskiej Bolezlavus qui dicebatur Gloriosus seu Chrabri)

Epitaphium Chabri Boleslai[1]:

1 Hic iacet in tumba princeps generosaa columba

2 Ch[r]abrib tu es dictus sis in evum benedictus
11 Perfido c-patre tu es-c, sed credula matre
3 Fonte sacro lotus servus Domini puta totus
4 Precidens comam septenod tempore, Romam
5 Tu possedisti velut verus adletae Cristi
12 Vicistif terras faciens bellasg quoque guerras

10 Incliteh dux tibi laus, strenue Boleslaus
6 Regni Sclavorum Gottorumi suej Polonorum
7 Cesar precellens a te ducalia pellens
8 Plurima dona sibi que placuere tibi
9 Hinc detulisti quia divicias habuisti
13 Ob famamque bonam tibi contulit Otto coronam

14 Propter luctamen k-sIt tIbI l-saLVs-kl Amen

Epitafium Bolesława Chrobrego[2]

W tym grobie spoczywa wódz – szlachetna gołębica

Zwano ciebie Chrobrym, po wieki bądźŸ błogosławionym
Choć z ojca pogana, lecz matką twą chrześcijanka
Krople œświętej wody sprawiły, żeśœ sługą bożym
Gdy cię postrzyżono, w Rzymie twe włosy złożono
Odtąd poœśród waœśni tyśœ był Chrystusa zapaśnik
Zwyciężałeśœ ziemie walk i wojen czyniąc wiele

Imię twoje w sławie, więc chwała ci Bolesławie
Tak królestwo Słowian, Jaćwingów, a także Polan
Cesarz wyniósł wyżej, byœ księciem już nie był dłużej
Za to tyœś z wdzięczności hojnych mu darów nie skąpiąc
I jakie sam chciałeśœ, z radością ofiarowałeś
By przydać ci sławy Otto koroną obdarzył

Za czyny wspaniałe obyœś zbawiony był. Amen.

opr. A. Fularz na podst. Wikipedii

  1. Przemysław Wiszniewski, Domus Bolezlai. W poszukiwaniu tradycji dynastycznej Piastów (do około 1138 roku), Wrocław 2008, s.62
  2. Edycja według rekonstrukcji Brygidy Kürbis (Epitafium Bolesława Chrobrego. Analiza literacka i historyczna. „"Roczniki Historyczne"”, R. 55/56: 1989/1990, s. 95 – 132, ad rem: s. 121; przedruk [w zbiorze prac autorki:] Na progach historii. T. 2: O œświadectwach do dziejów kultury Polski œśredniowiecznej. Poznań 2001, s. 243 – 282, ad rem: s. 270; dalej cyt. edycja książkowa, w przypisach oznaczona syglem K) z wykorzystaniem emendacji Edwarda Skibińskiego (idem Epitafium Bolesława Chrobrego. [w:] Studia epigraficzne. T. 2, pod red. J. Zdrenki. Zielona Góra 2006, s. 73 – 77, ad rem: s. 76; w przypisach oznaczone syglem HL). Numeracja wersów według kolejnoœści w przekazach staropolskich, przyjętej w starszych edycjach (cf Nagrobek Bolesława Chrobrego. [w:] Monumenta Poloniae historica. T. 1. Ed. A. Bielowski. Lwów 1864 [reprint: Warszawa 1960], s. 319 – 322, ad rem: s. 320. Przypisy nie sygnowane pochodzą od Brygidy Kürbis. [za:] Elżbieta Zechenter-Spławińska, Wojciech Mischke,Epitafium Bolesława Chrobrego. Nowy przekład, Kraków 2006: a albo gloriosa b albo Gloriosus c-c HL; K: [tunc] patre natus d HL; K: septenni e HL; K: athleta f albo Adicisti g HL; K: bellum h HL; K: Inclyte i = Getarum -– emendacja zaproponowana przez Kürbis (ibidem, s. 268 – 269) – przyp. WM (Wojciech Mischke) j HL; K: seu (w przypisie: albo: sive) k-k Domniemywany przez Lelewela (Grobowy napis Bolesława Wielkiego w Poznaniu, tudzież grobowiec Bolesława ŚŒmiałego w Ossjaku. [Wyd. 4, broszurowe.] Poznań 1857, s. 33) chronostych wskazujący na œśmierć króla w wieku 58 lat – przyp. WM l-l albo laus quoque