Gazeta codzienna

Sztuka. Kultura. Nauka.

* * *
Merkuriusz Polski dzieje wszystkiego świata w sobie zamykający dla informacji pospolitej. Od 3 stycznia 1661.
niedziela, 22 Lipiec, 2018 - 22:14

Trzy świątynie pogańskie opisane przez al-Masudiego (896- 956 n.e.)

wt., 13/08/2013 - 17:00
"runiczny" lew z Pireusu

"runiczny" lew z Pireusu

za Oskar Montelius (1843-1921) Sveriges Hednatid, samt Medeltid 1877, oraz http://www.freewebsite-service.com/jomsvikingasaga/klasyczne+ilustracje.php?id=202658

"U Słowian wiele jest świętych budynków. Jeden z nich wzniesiono w górach o których mędrcy powiadają że są jednymi z najwyższych na świecie. Docenić trzeba architekturę tegoż, kunszt budowniczych, różnokolorowe kamienie zastosowane w jego budowie, przemyślne mechanizmy umieszczone na szczycie dachu, orientację na wschód słońca, cenne kamienie i zachowane dzieła sztuki wieszczące przyszłość i dające odpór niepomyślnym zrządzeniom losu; na koniec należy wspomnieć o wrażeniu jakie wywierają na obecnych głosy które słychać spod sklepienia świątyni.

Następna świątynia wybudowana została przez jednego z ich królów na Czarnej Górze u cudownych źródeł z których wody różnią się kolorem i smakiem i zawierają wszelkiego rodzaju substancje dobroczynne. Bóstwo któremu oddaje się cześć w tej świątyni ma ogromny posąg przedstawiający starca z kosturem którym ponagla szkielety aby powstały ze swych grobów. U jego lewej nogi roją się różne gatunki mrówek; u prawej zaś czarnopióre ptactwo (takie jak kruki) i również inne ptaki a także dziwaczne postacie ludzkie przypominające Abisyńczyków i mieszkańców Zanzibaru.

Trzecia świątynia wznosi się na przylądku otoczonym morzem, wybudowana jest z bloków czerwonego koralu i zielonych szmaragdów. Pośrodku wznosi się kopuła pod nią zaś stoi idol o członkach uformowanych z czterech różnych gatunków drogocennych kamieni: berylu, czerwonego rubinu, żółtego agatu i kryształu górskiego, głowa zaś z czystego złota. Inny zaś posag, ustawiony z przodu, przedstawia młodą kobietę. Tejże składają ofiary i wonności. Słowianie przypisują wzniesienie tej świątyni jednemu ze swoich mędrców, który żył w zamierzchłych czasach. Opisaliśmy jego historię, przygody w krajach Słowian, zaklęcia, fortele, zasady wybiegów za pomocą których zdobył serca, posłuszeństwo i podporządkował ducha owego ludu pomimo jego gwałtownego i chimerycznego charakteru. Szczegółów szukajcie wcześniej w tej pracy.

cytat za: Al-Masudi, tłumaczył: Kiszuriwalilibori , http://www.historycy.org/index.php?showtopic=48026&st=45

Kim był Al-Masudi?

Abu al-Hasan Ali ibn al-Husajn al-Masudi, (Abdul Hassun ibn Hussein ibn Ali El Mas'udi[1]) arab. أبو الحسن ، علي بن الحسين المسعودي (ok. 896–956) to arabski historyk, geograf i podróżnik z X wieku, zwany przez późniejszych badaczy "arabskim Herodotem", do dziś uważany przez Arabów za "ojca historyków", autor dzieł Łąki złota i kopalnie drogich kamieni (Złote niwy i diamentowe kopalnie[2] z r. 947) oraz Księga spostrzeżeń (956).

Edukacja i podróże

Urodził się w Bagdadzie, w dzisiejszym Iraku. Według jego własnego przekazu jego przodkiem był Masud, jeden z towarzyszy proroka Mahometa. W roku wyruszył ze swego rodzinnego miasta udając się przez Persję ku brzegom Morza Kaspijskiego, skąd – po zwiedzeniu krajów Azji Środkowej – pożeglował do Gruzji i Armenii. W kolejnej podróży pożeglował na zachód, odwiedzając muzułmańskie porty nad Morzem Śródziemnym w Afryce Północnej i Hiszpanii. Najdłuższą jego wyprawą była podróż morska przez Ocean Indyjski na Morze Południowochińskie. Po zwiedzeniu Cejlonu, Wybrzeża Malabarskiego w Indiach, Madagaskaru i Zanzibaru wrócił na Bliski Wschód zwiedzając Syrię i Palestynę.

Obraz Słowian w literaturze

Przez dwadzieścia lat przemierzał znany muzułmanom świat. W swych zapiskach wspominał o Słowianach, ich siedzibach, historii ich władców i podziale na szczepy. Opisał Wolinian i Kraków. Po osiedleniu się około roku 943 w Kairze al-Masudi zaczął pisać 30-tomowe dzieło Historia czasu (arab. "Akhbar al-Zaman") i drugą, mniejszą pracę Księga spostrzeżeń i przewidywań (arab. "Kitab at-tanbih wa-al-iszraf"). Jego historia świata obejmuje okres od stworzenia po czasy mu współczesne, tak według własnych spostrzeżeń, jak i z zanotowanych wypowiedzi spotykanych w drodze mędrców. W Europie najlepiej znaną jego książką jest dzieło Łąki złota i kopalnie drogich kamieni (arab. "Murudż az-zahab wa-ma'adin al-dżawahir": مروج الذهب ومعادن الجواهر) przetłumaczone w XIX wieku na francuski i angielski.

 

Według 66. rozdziału Złotych łąk napisanych w 956 roku przez Al-Masudiego, słowiański świat znał wiele budowli będących przedmiotem kultu. Opisuje trzy z nich. Wszystkie umiejscowione są na szczytach gór. Szczegóły wydają się dosyć fantastyczne – w jednej świątyni znajduje się mechanizm uruchamiany przez wschodzące słońce, drugą otaczają źródła różniące się kolorem i smakiem, trzecia ma być zbudowana z czerwonego korala i zielonego szmaragdu.

Nie wszystko jest fantazją

Lewicka-Rajewska podkreśla jednak prawdopodobieństwo niektórych faktów. Swój przekład oraz argumentację wyłożyła w pracy zbiorowej Świat arabski. Kultura i polityka. W rozdziale 34. Złotych łąk Al-Masudi podaje szczegóły dotyczące rozmieszczenia plemion zachodniosłowiańskich. Ponadto nazwy, które podaje wydają się być zapożyczone z ust Słowianina. Nie powinno to dziwić, gdyż na terenie kalifatu popularni byli niewolnicy słowiańscy i Al-Masudi powinien mieć z nimi do czynienia.

Złotych łąkach przedstawiona sytuacja polityczna pochodzi jeszcze z czasów funkcjonowania Wielkich Moraw. Jeśli ten sam informator przytoczył arabskiemu pisarzowi opowieść o pogańskich świątyniach to analogicznie należałoby przesunąć ich istnienie na początek X w. Byłaby to zarazem najstarsza o nich wzmianka.

Na rzecz prawdziwości niektórych detali, według Lewickiej-Rajewskiej, przemawia fakt, że Słowianie połabscy i Pomorzanie rzeczywiście budowali kąciny. Potwierdza się fakt, że miejsca kultu umiejscawiane były na wzniesieniach, w pobliżu wody, wewnątrz budynku stał posąg, znajdował się tam skarbiec, dokonywano tam wróżb. A o wszystkim tym informuje przecież Al-Masudi – pierwsza świątynia miała służyć przepowiadaniu przyszłości, w drugiej i trzeciej stały posągi; ta ostatnia stała w odnodze otoczonej wodą. Miał ją założyć jakiś słowiański mędrzec, który „zniewolił serce, opanował duszę i ujarzmił umysł tych ludzi pomimo ich dzikiego i zmiennego usposobienia”, co też dobrze odpowiada charakterystyce choćby kapłanów z Arkony.

cytat za: mediewalia.pl, autor: G. Antosik

Przypisy

↑ Davidson B., Stara Afryka na nowo odkryta, Warszawa 1961, s.120.

↑ Davidson B., Stara Afryka na nowo odkryta, Warszawa 1961, s.121.

Bibliografia

Carl Waldman i Alan Wexler: Encyclopedia of Exploration t.1, Facts On File, Inc., New York 2004, ISBN 0-8160-4678-6.

Диба Юрій. Агіографічне джерело повідомлення ал-Мас'уді про споруди, вшановувані у слов'ян // Actes testantibus. Ювілейний збірник на пошану Леонтія Войтовича / Відпов. редактор Микола Литвин (Україна: культурна спадщина, національна свідомість, державність. Збірник наукових праць. Вип. 20. Інститут українознавства ім. І. Крип’якевича НАН України). — Львів, 2011. — С.254-88