Gazeta codzienna

Sztuka. Kultura. Nauka.

* * *
Merkuriusz Polski dzieje wszystkiego świata w sobie zamykający dla informacji pospolitej. Od 3 stycznia 1661.
niedziela, 20 Maj, 2018 - 21:48

Jak Kaligula zaatakował morze koło miasta Leiden

czw., 08/08/2013 - 16:50

 

wg http://www.cultuurwijzer.nl

 Brittenburg lub Lugdunum Batavorum, to rzymski kompleks ruin, który był widoczny na plaży między Katwijk aan Zee oraz Noordwijk aan Zee po burzach w latach 1520, 1552 i 1562. To był dość duży kompleks położony w ujściu Starego Renu (Oude Rijn), które dziś uważa się za położone około kilometra w kierunku zachodnim (na morzu, w lokalizacji  na Morzu Północnym ) od bieżącej lokalizacji Europejskiego Centrum Badań Kosmicznych i Technologii.

 

   


Historia

 

źródło: http://www.kastelenbeeldbank.nl/Zuid-Holland/Brittenburg-Katwijk/pics/Smids-15-Brittenburg.jpg  

  
Mapa Brittenburg (jak Lugduno) w Tabula Peutingeriana.

 

  

Leiden dzisiaj nałożone na starej sytuacji wybrzeża w czasach rzymskich, pokazując Lugduno, pretorium Agrippine i Matilo wzdłuż Rijn Oude i Forum Hadriani i Korbulon-kanał . cc wikimedia

 

 

Obszar, znany jako "Brittenburg", był jeszcze widoczny w wydmyach w XIV wieku, ale stopniowy postęp morza spowodował że ruiny leżały na plaży już w XVI i XVII wieku. Dziś, muszą być gdzieś w ujściu Renu, niedostępne dla badań archeologicznych. [1]

Pozostaje mały zestaw znalezisk, zabranych w XVI i XVII wieku, a słynna mapa wykonana przez Orteliusza (u góry tekstu) jest jedyną pozostałością zabranego przez morze zabytku. Kopia starego rzymskiego atlasu drogowego Tabula Peutingeriana pokazuje Brittenburg jako Lugduno na wybrzeżu z dwoma wieżami. Na wschód od tego punktu, dwie drogi biegły do Noviomagi ( Nijmegen ). Wzdłuż trasy północnej, następujące miasta można zobaczyć na mapie: pretorium Agrippine ( Valkenburg (Holandia Południowa) ), Matilone ( Leiden ), Albanianis ( Alphen aan den Rijn ), Nigropullo ( Zwammerdam ) i Lauri ( Woerden ). Wszystkie z tych miejsc znajdują się na Starym Renie- Rijn Oude. Trasa południowa zaczyna się od miasta Forum Hadriani ( Voorburg ), pokazana jest bezpośrednio na południe od Matilone. Miasta te były połączone kanałem Fossa Corbulonis lub Korbulon-kanal.

Pierwsza wzmianka o Brittenburg w tekście w języku niderlandzkim jest w poemacie Willema van Hildegaersberch w 1401, który nazwał ją Borch te Bretten. W 1490 jest też wzmianka o widoczności "burg te Brittena". "Odkrycie" całości nastąpiło w 1520 roku, kiedy burza odsłoniła cały kompleks i rzymskie artefaky (głównie kamienie i monety) zostały wypłukane przez fale.

Niektóre monety były datowane, z najnowszą datą monety- rok 270 n.e. Najstarszy obraz Brittenburg jest drzeworytem wykonanym przez Abrahama Ortelius w 1562 dla wydawanej przez Lodovico Guicciardini pierwszej edycji "Krajów Nizin", drukowanej w 1589 przez Christophe'a Plantina w Antwerpii . Drzeworyt ten został zastąpiony w późniejszych wydaniach grawerowaniem.

Najstarsze obrazy zostały wykonanepóźniej przez Zachariasza Heynsa (1598, 1599) i Hermanna Molla (1734, 1736). Dotyczy to rysunku geodety (trygonometrycznego), w którym odległość od ruin (w tym czasie położonych na Morzu Północnym i widocznych tylko w czasie odpływu) w kierunku zachodnim do kościoła Katwijk została wymieniona na mianowicie 1200 "schreden '(= 1080 metrów ).

Brittenburg była częścią rzymskiej obrony granic ( limes ), jako strażnica ( castellum ) nazywana Lugduno, położone najbardziej na zachód spośród miast wzdłuż Starego Renu, na rzece która stanowiła północną granicę rzymskiej prowincji Germania Inferior.

Biorąc pod uwagę kwadratowy kształt wewnętrznej struktury, Brittenburg był prawdopodobnie latarnią morską na wzór latarni Ostia Antica z wysokością około 60 metrów i podstawą 72 x 72 metrów. Niektórzy historycy widzą w planie również spichlerz, ale dla tej inwestycji suchsze, bardziej śródlądowe położenie byłoby bardziej sensowne.


Wieża Kalla

Rzymski historyk Gajusz Swetoniusz Tranquillus napisał historię o cesarzu Kaliguli , który ustawił w szeregu swoich żołnierzy i artylerię na plaży i wypowiedział wojnę Neptunowi, bogowi morza.
Potem stwierdził że odniósł zwycięstwo nad samym oceanem i rozkazał swoim ludziom zbierać muszle jako łup wojenny. [2]

W ramach budowy pomnika tego zwycięstwa zbudował wysoką latarnię morską. Ta historia spowodowała poszukiwania "latarnii Kaliguli". W 16 wieku, kiedy wiele wczesnych turystów przychodziło zobaczyć Brittenburg w czasie odpływu, ludzie z Katwijk poinformowali ich, że ich sieci rybackie były regularnie zaczepiane o kamienie, budowli nazywanej jako "wieża Kalla" (Kalla = Caligula). To opowieść o Kaliguli jest prawdopodobna, ponieważ w pobliżu znaleziono beczki pochodzące z jego osobistej winnicy w tej okolicy. [3]

opr. AF na podst. Wikipedii

     [1] D. Parleviet, "De Brittenburg voorgoed verloren", Westerheem 51.3 (2002).
    [2] Suetonius, Life of Caligula 46
    [3] Simon Wynia, "Gaius Was Here: The Emperor Gaius' Preparations for the Invasion of Britannia: New Evidence", in H. Sarfatij, WJH Verwers, and PJ Woltering, ed., In Discussion with the Past: Archaeological Studies presented to WA van Es (Amersfoort, 1999).  

    Brittenburg, raadsels rond een verdronken ruine, H. Dijkstra i FCJ Ketelaar, Fibulareeks 2, Uitg. CAJ van Dishoeck, Bussum, 1975.
    De Brittenburg voorgoed verloren, D. Parleviet w Westerheem 51/3, 2002.