Gazeta codzienna

Sztuka. Kultura. Nauka.

* * *
Merkuriusz Polski dzieje wszystkiego świata w sobie zamykający dla informacji pospolitej. Od 3 stycznia 1661.
wtorek, 25 Wrzesień, 2018 - 19:20

Jak zacierano ślady po herezjach i heretyckich państwach

sob., 07/09/2013 - 23:58

Często trzeba się nieźle naszukać by odnaleźć wzmianki o dawnych czasach. Wciąż panuje jakaś kontrowersja wokół tych tematów. Powszechnie uważa się że dopiero chrzest Polski w latach 965-967 przyniósł chrześcijaństwo. Ale to jest taka wersja dla uczniów szkoły podstawowej. Rzeczywistość może być bardziej zagmatwana. Wizygoci byli ariańskimi chrześcijanami od 376 roku.

Wiele wskazuje że niechciany okres jest nieznany polskiej historiografii, przykładem może być wielce wymowna przeróbka późniejszego fresku. Tak działo się w świecie religijnym cywilizacji Zachodu. Niewygodne persony wyretuszowywano.

Rys. Przykład zacierania śladów. Bazylika Saint Appolinaire Nuovo w Rawennie. Usiłowano zatrzeć ślad ariańskiego władcy Theodoryka wraz z jego dworem. Niemniej, pozostała ręka na kolumnie. Pozostałość zacierania wszelkich śladów herezji. cc wikimedia

 

Starożytny Egipt

Procedura damnatio memoriæ znana była już w starożytnym Egipcie. W myśl egipskich wierzeń zniszczenie imienia tożsame było z nieistnieniem człowieka. Bywała stosowana wobec uzurpatorów, niektórych kobiet-faraonów, a także faraona Amenhotepa IV Echnatona, który usiłował przeprowadzić reformę religijną.

Starożytna Grecja

Także w starożytnej Grecji kara ta była stosowana. Skazany na nią został Herostrates - podpalacz jednego z 7 cudów świata starożytnego - świątyni Artemidy w Efezie; w jego przypadku orzeczenie takiej kary związane było z pobudkami, jakimi kierował się przestępca - chęcią uzyskania wiecznej sławy.

Starożytny Rzym

Kara w starożytnym Rzymie nakładana za przestępstwa przeciwko godności ludu rzymskiego (crimen maiestatis). Polegała na wymazaniu skazanego z pamięci potomnych, zakazie noszenia jego nazwiska przez potomków i na zniszczeniu jego wszelkich wizerunków. W okresie cesarstwa potępienie pamięci stosowane było wobec szczególnie znienawidzonych cezarów. Po uchwaleniu przez senat damnatio memoriæ posągi potępionego cesarza były niszczone, jego imię skuwane ze wszystkich inskrypcji. Przestawały obowiązywać, ze skutkiem wstecz, wszystkie jego decyzje, zarówno dotyczące spraw indywidualnych jak i wydane przez skazanego prawa. Rzymianie, zdając sobie sprawę z ogromnego zamieszania, które wprowadziłoby rzeczywiste wykonanie ostatniego nakazu, wykazując tu również swój zmysł praktyczny poprzestawali na wymazaniu imienia skazańca z dokumentów i nazw aktów prawnych. Pierwszym cesarzem, którego spotkała ta kara był Kaligula. Później dotknęła m.in. Nerona, Domicjana, Getę, Maksymina Traka wraz z synem, Pupienusa i innych. Niektórzy, jak Karakalla, Kommodus czy Gordian II byli później rehabilitowani. W późniejszym okresie praktycznie każdy cesarz po śmierci dostępował albo deifikacji (apoteoza, consecrtatio) albo, zwłaszcza gdy nie zapisał się dobrze w pamięci senatu lub nie miał krewnych wśród następnych imperatorów, był skazywany na damnatio memoriæ.

Polska

W Polsce kara ta spotkała księcia Bezpryma, którego Gall Anonim nawet nie wspomina w kronice. Może to mieć związek z tym, że książę ten mógł przewodzić reakcji pogańskiej. Kronika Wielkopolska wspomina też o królu Polski, Bolesławie Zapomnianym, który miał rzekomo być skazany na taką karę.

 

(opr. AF na podst. wikipedii)

However, much of southeastern Europe and central Europe, including many of the Goths and Vandals respectively, had embraced Arianism (the Visigoths converted to Arian Christianity in 376), which led to Arianism being a religious factor in various wars in the Roman Empire.[21] In the west, organized Arianism survived in North Africa, in Hispania, and parts of Italy until it was finally suppressed in the 6th and 7th centuries. Grimwald, King of the Lombards (662–671), and his young son and successor Garibald (671), were the last Arian kings in Europe. (wikipedia)

Historia (po angielsku)

In the 4th century, the early process of Christianization of the various Germanic people was partly facilitated by the prestige of the Christian Roman Empire amongst European pagans. Until the decline of the Roman Empire, the Germanic tribes who had migrated there (with the exceptions of the Saxons, Franks, and Lombards, see below) had converted to Christianity.[1] Many of them, notably the Goths and Vandals, adopted Arianism instead of the Trinitarian (a.k.a. Nicene or orthodox) beliefs that were dogmatically defined by the Catholic Church in the Nicene Creed.[1] The gradual rise of Germanic Christianity was, at times, voluntary, particularly amongst groups associated with the Roman Empire. From the 6th century, Germanic tribes were converted (or re-converted from Arianism) by missionaries of the Catholic Church.[2][3]

Many Goths converted to Christianity as individuals outside the Roman Empire. Most members of other tribes converted to Christianity when their respective tribes settled within the Empire, and most Franks and Anglo-Saxons converted a few generations later. During the centuries following the Fall of Rome, as the schism between the dioceses loyal to the Pope of Rome in the West and those loyal to the other Patriarchs in the East grew, most of the Germanic peoples (excepting the Crimean Goths and a few other eastern groups) would gradually become strongly allied with the Catholic Church in the West, particularly as a result of the reign of Charlemagne.

 

Gothic Christianity

In the 3rd century, East-Germanic peoples migrated into the steppes, north of the Black Sea in what today is South West Ukraine, Crimean Peninsula and from there to Bessarabia and today's Romania. The Greuthungi or Ostrogoths lived in Bessarabia and the Thervingi lived in the provinces of Moldova and Valachia, which they called Caucaland.[citation needed] Gothic culture and identity emerged from various East-Germanic, Sarmatian, local Dacian, and Roman influences. In the same period, Gothic raiders took captives among the Romans, including many Christians, and Roman-supported raiders took captives among the Goths.

Ulfilas, or Wulfila, was the son or grandson of Christians from Sadagolthina in Cappadocia who had been taken captive by the Goths. In 337 or 341, Ulfilas was sent by Arian emperor Constantius II to preach to the Goths in their language, and became the first bishop of the (Arian Christian) Goths. By 348, one of the (pagan) Gothic kings (reikos) began persecuting the Christian Goths, and Ulfilas and many other Christian Goths,[4] led by Fritigern, were expelled and fled to Moesia Secunda (in modern Bulgaria) in the Roman Empire. The pagan Goths under Athanaric went into the Carpathians, from where they fought against the encroaching Huns.[5][6] Other Christians, including Wereka, Batwin, and Saba, died in later persecutions.

Between 348 and 383, Ulfilas translated the Bible into the Gothic language.[6][7] Thus some Arian Christians in the west used the vernacular languages, in this case including Gothic and Latin, for services, as did Christians in the eastern Roman provinces, while most Christians in the western provinces used Latin.

 

During the 3rd century, East-Germanic peoples, moving in a southeasterly direction, migrated into Dacian territories previously under Sarmatian and Roman control, and the confluence of East-Germanic, Sarmatian, Dacian and Roman cultures resulted in the emergence of a new Gothic identity. Part of this identity was adherence to a pagan religion, the exact nature of which, however, remains uncertain.[2] In 238 AD, an army described by the Romans as Gothic crossed the Danube and plundered the Roman province of Moesia Inferior, taking numerous hostages, which were later returned to the Romans in exchange for monetary compensation. Within two years - possibly on the basis of a contractual agreement which ended the same raid[3] - Goths were enlisted into the Roman Army for Gordian III's campaign against the Persians, which ended in 243-244 AD. At the conclusion of this campaign, the Gothic soldiers were released from military duty and all subventions were stopped. This was met with widespread disapproval, and by 250 AD a large army consisting of Goths, Vandali, Taifalae, Bastarnae and Carpi assembled under the Gothic king Cniva. In 251 AD, the Gothic army raided the Roman provinces of Moesia and Thrace, defeated and killed the Roman emperor Decius, and took a number of (predominantly female) captives, many of which were Christian. This is assumed to represent the first lasting contact of the Goths with Christianity.[4]

Conversion

The conversion of the Goths to Christianity was a relatively swift process, facilitated on the one hand by the assimilation of (primarily female) Christian captives into Gothic society[5] and on the other by a general equation of participation in Roman society with adherence to Christianity.[6] Within a few generations of their appearance on the borders of the Empire in 238 AD, the conversion of the Goths to Christianity was nearly all-inclusive. The Christian cross appeared on coins in Gothic Crimea shortly after the Edict of Tolerance was issued by Galerius in 311 AD, and a bishop by the name of Theophilas Gothiae was present at the Council of Nicaea in 325 AD.[4] However, fighting between Pagan and Christian Goths continued throughout this period, and religious persecutions - echoing the Diocletianic Persecution (302-11 AD) - occurred frequently. The Christian Goths Wereka, Batwin and others were martyred by order of Wingourichos ca. 370 AD, and Saba was martyred by order of Athanaric in c. 372 AD.

(CC WIKIMEDIA)