Gazeta codzienna

Sztuka. Kultura. Nauka.

* * *
Merkuriusz Polski dzieje wszystkiego świata w sobie zamykający dla informacji pospolitej. Od 3 stycznia 1661.
piątek, 14 Grudzień, 2018 - 04:26

Najstarsza moneta runiczna znaleziona na terytorium obecnej Polski

śr., 11/09/2013 - 10:30

Brakteat z Wapna, z napisem SABAR. V-VI wiek. duży złoty brakteat, ze stylizowanym motywem jeźdźca i zatartym, plastycznym wizerunkiem twarzy ludzkiej pod rurkowatym uszkiem (8) oraz mały złoty brakteat ze stylizowanym wyobrażeniem jeźdźca i runicznym napisem SABAR. Reprodukcja za Żnińskie Zeszyty Historyczne, nr 10/93.  wg http://paluki.tygodnik.pl/foto/paluki1/skan.jpg   

W 1850 r. w Wapnie przypadkowo odkryto zamknięte w urnie przedmioty z okresu wędrówek ludów. Oprócz pierścionka, łańcuchów i małego złotego naczynia były wśród nich tzw. brakteaty - monety z cienkiej blaszki, wybijane jednostronnie.
    Znalezione brakteaty wykonane są ze złotej, cienkiej, prasowanej blachy. Wyciśnięto je przy pomocy metalowego stempla bądź wytłoczono w drewnianej formie. Rurkowate, karbowane uszka zostały sporządzone oddzielnie, a następnie przylutowane do górnej części tarczy.
    Średnica dużej zawieszki brakteatowej wynosi około 4,7 cm. Małego brakteatu, z napisem Sabar, tzn. mądry, rozumny - około 2,7 cm.

wg http://palukitv.pl/teksty/karty-historii/1489-skandynawskie-brakteaty-w-wapnie.html  

 
Brakteat to moneta wybijana jednostronnie z cienkiej blaszki na miękkiej podkładce (łac. nummi bracteati, bractae - blaszka). Stempel odciśnięty wypukło na awersie pojawiał się jako wklęsły (negatyw) na rewersie. W postaci brakteatów bito w V - XVI wieku w środkowej Europie małe denary. Tym sposobem przy ograniczonych możliwościach emisyjnych władcy (król, książę) spowodowanych brakiem kruszcu (srebra), wprowadzano do obiegu czasem nawet duże ilości bezwartościowego pieniądza. W Polsce Mieszko Stary oprócz takich praktyk redukcji kruszcu w masowo bitych brakteatach stosował, nawet trzykrotnie w ciągu jednego roku, przymusową wymianę monet (renovatio monetare), co doprowadzało do znacznego drenażu rynku. Brakteaty bił również słynny Jaksa z Kopanicy (Köpenick).

Istotną własnością brakteatów była ich częsta wymiana, z reguły 2 razy w roku, przy czym przy wymianie monet redukowano ilość monet, np. za 13-ście monet starych otrzymać można było jedynie 12-ście nowej edycji, przy czym jedynie nowe monety były dopuszczone do obrotu. W ten sposób zapobiegano tendencjom gromadzenia pieniędzy i wymuszano ich szybki obrót, co prowadziło do stabilnego rozkwitu gospodarczego w średniowieczu.

 

 opr. A.Fularz na podst. Wikipedii

    Karl Walker - "BRAKTEATY – PIENIĄDZE ŚREDNIOWIECZA" w książce "Pieniądz w biegu historii"