Gazeta codzienna

Sztuka. Kultura. Nauka.

* * *
Merkuriusz Polski dzieje wszystkiego świata w sobie zamykający dla informacji pospolitej. Od 3 stycznia 1661.
niedziela, 20 Maj, 2018 - 21:47

Początki (H)elbląga

pon., 02/09/2013 - 22:09

Pochodzenie nazwy miasta nie zostało dotąd jednoznacznie wyjaśnione. W języku staropolskim nazwa Hel oznacza "wydmę, pustkowie, cypel", od której oprócz Helu miała się wywodzić również wcześniejsza nazwa Elbląga - "Helbląg". Mogła ona też pochodzić od nazwy plemienia Helwekonów (i ich państwa- miasta Aelveopolis).

Część badaczy wskazuje na jej źródło w językach germańskich. Na holenderskiej mapie z XVII w. cały półwysep nazywany jest Heel. Nazwę swoją zawdzięcza najprawdopodobniej żeglarzom – kupcom dążącym tutejszymi szlakami na tereny Prus (do Truso). (przygotowali K/ J Mrówczyńscy)

ELBL Ą G Woj: WARMI Ń SKO-MAZURSKIE (dawniej: elbl ą skie ) Powiat: ELBL Ą G (GRODZKI) Gmina : ELBL Ą G (MIASTO) • Cmentarzysko i osiedle po ł o ż one oko ł o 0,5 km na po ł udnie od dworca kolejowego , przy ul. Lotniczej. W latach 1888 - 1889 odkry ł R. Dorr trzydzie ś ci siedem grobów popielnicowych w skrzyniach i kolistych obstawach kamiennych. We wszystkich pochówkach wyst ą pi ł o po jednej kulistodennej popielnicy przykrytej mis ą lub - w jednym wypadku --pokryw ą wpuszczan ą . Jedna urna zaopatrzona by ł a w zdobione ucho dwudzielne, w innych do ść cz ę sto wyst ą pi ł y zabytki metalowe, miedzy innymi: a ż urowa p ł ytka napier ś nika, kilka pier ś cionków o powrotnym zwoju, fragmenty tarczek spiralnych, otwarty naszyjnik br ą zowy, ma ł a bransoleta oraz br ą zowa szpila z tarczowat ą g ł ówk ą spiraln ą . W styczniu 1937 roku ods ł oni ł W. Neugebauer pi ęć jam osadniczych, w któryc h odkryto fragmenty naczy ń sitowatych oraz inne, zdobione odciskami paznokcia. Podczas bada ń Z. Ho ł owi ń skiej w latach 1956--1957 wyeksplorowano osiem jam osadniczych. Z serii „Grodziska Pruskie” • Cmentarzysko i osiedle po ł o ż one oko ł o 0,3 km na po ł udniowy wschód od w/w. W 1889 roku R. Dorr i Müller odkryli zniszczon ą skrzyni ę kamienn ą oraz owalny bruk z warstw ą cia ł opalenia, który zinterpretowano jako miejsce kremacji zw ł ok. W 1957 roku Z. Ho ł owi ń ska ods ł oni ł a trzy groby skrzynkowe z obwarowaniem oraz grób jamowy, w którym znaleziono, mi ę dzy innymi, kulistodenne naczynie z uchem zdobione dwoma rz ę dami falistych linii. W pochówku pierwszym odkryto p ł askodenn ą popielnic ę z krótk ą szyjk ą oraz pier ś cionek o powrotnym zwoju i sto ż kowat ą tarczk ę spiraln ą . W grobie odkryto siedem jam osadniczych z fragment ami ceramiki, w tym naczynia sitowatego. Z serii „Grodziska Pruskie”. • Osiedle w cz ęś ci miasta zwanej dawniej Spittelh of (obecnie Warszawskie Przedmie ś cie). W 1935 roku odkryto tu paleniska z fragmentami naczy ń ceramicznych. Z serii „Grodziska Pruskie” • Cmentarzysko i osiedle po ł o ż one mi ę dzy ulicami Królewieck ą a Stanis ł awa Moniuszki. W 1936 roku B. Ehrlich i W. Neugebauer ods ł onili kilka dobrze zachowanych grobów kloszowych w skrzyniowatych obstawach kamiennych. Odkryto te ż obiekty osadnicze z wczesnej epoki ż elaza. Niektóre z jam uszkodzone by ł y przez groby kultury oksywskiej i wiel barskiej lub pochówki koni z wczesnego ś redniowiecza. Z serii „Grodziska Pruskie”

wg http://www.historycy.org/index.php?act=Attach&type=post&id=5455

Ilustracja: Elbląg, widok wg sztychu M. Meriana z 1626 r.