Gazeta codzienna

Sztuka. Kultura. Nauka.

* * *
Merkuriusz Polski dzieje wszystkiego świata w sobie zamykający dla informacji pospolitej. Od 3 stycznia 1661.
poniedziałek, 1 Czerwiec, 2020 - 01:38

Rzeka Suebos, czyli Odra w starożytności

pon., 16/12/2013 - 16:14

Odra (czes. i dł. Odra, niem. Oder, gł. Wodra, łac. starożytna Viadua[potrzebne źródło], Suevus, łac. średniowiecza Oddera (w Dagome iudex), Odera; łac. renesansowa Viadrus (od 1543). Nazwa Viadrus prawdopodobnie podzodzi od frankfurckiego profesora, Jodocusa Willicha, który ją wprowdził w 1543 roku - niesłusznie - w odniesieniu do Odry. Nieświadomy jej neo-łacińskiego pochodzenia, on również był zaangażowany w etymologiczne spekulacje.

Od starożytnych autorów nie mamy o niej wielu wzmianek. Nie wspomninają o niej, lub niezidentyfikowano jej nazwy w dziele Pliniusza Starszego-  Naturalis Historia, pominął ją Pomponiusz Mela w De orbis situ, wymieniając wśród dopływów Bałtyku tylko Wisłę. Tacyt w jego Germanii ma tylko jeden dopływ Morza Bałtyckiego. 

Nazwa rzeki nie została poświadczona w starożytnych źródłach, większość autorów nie wspomina o wielkiej rzece pomiędzy Łabą a Wisłą. Ptolemeusz natomiast wymienił w tym miejscu dwie rzeki: Suebos i Oviadoua, z których pierwsza moż być Odrą. ) Klaudiusz Ptolemeusz podaje inną nazwę dla lokalizacji nowoczesnej Odry -  w tym miejscu zakłada on istninie rzeki Συήβος (Suebos, Latin: Suevus, od nazwy plemienia Suebów), które przypomina nowoczesną nazwę Świny odnoszącej się raczej do głównego połączenia Odry do Morza Bałtyckiego. Rzeka o nazwie Οὐιαδούα (lub Οὐιλδούα, graficzny podobieństwo Α i Λ), dlatego łacina Viadua lub Vildua, zlokalizowane jest przez niego w jednej trzeciej odległości między Suebos i Wisły , może to nowoczesny Wieprz. Najwcześniejszą nazwę można zrekonstruować jako *Odra (inne nazwy pochodzą od niej, np. Viadrus to forma pochodząca dopiero z XVI wieku). Etymologii nazwy Odra nie można wytłumaczyć przekonująco na podstawie żadnego znanego języka historycznego, choć podejmowano liczne próby i uznawano ten hydronim za celtycki, germański, słowiański, iliryjski czy wenetyjski[1].

O usttroju Swebów

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

wg  Pierwotne dzieje Polski i litwy: zewnetrzne i wewnetrzne, z uwaga na ... By Wacław Aleksander Maciejowski

opr. Adam Fularz na podst. Wikipedii

[1] Zbigniew Babik: Najstarsza warstwa nazewnicza na ziemiach polskich w granicach średniowiecznej Słowiańszczyzny. Kraków: Uniwersitas, 2001, s. 196-198. ISBN 83-7052-597-0.