Gazeta codzienna

Sztuka. Kultura. Nauka.

* * *
Merkuriusz Polski dzieje wszystkiego świata w sobie zamykający dla informacji pospolitej. Od 3 stycznia 1661.
czwartek, 19 Lipiec, 2018 - 00:17

Zagadkowy Popiel i jego Lechia

pon., 22/07/2013 - 19:48
Kategoria: 

Utrefiony?

osobny nawet przydomek Utrefionych der Haargelockte Osobliwszym trafem brzmiaí ten przydomek w oryginalnym jezyku norman skim czyli gockim Hazdigg lub Hozdigg aiow jezykach póínocnych jak i síowianskich za sfepuj sie wzajem tj prawie tyle co Chostek. Hazdigg der Haargelockte utrefiony pisze najnowszy badacz rzeczy normanskich Munch Her Zeit 30 byío przydomkiem najznamie nitszych mezów u Gotów i Wandalów którzy sami jedoi uzywali zaszczytu długich włosów. Nawet główne imie Popiela Oscherich albo Ascherich mogło takze mieć tylko znaczenie długowtosy ile ze w narzeczach starogermanskich Aschar albo Ascher na póinocy Ascer lnb Oscer znaczyło tyle co niepostrzyżony długowłosy (Schilter, Thesaur., III 65, Aschara intunsuratus crinitus)

Mniemanie jakoby nazwa Popiel była przekładem niemieckiego Ascherich zdaje się tyłko złudzeniem. Popel było wyrazem starogermanskim oznaczajacym maszkarę, straszydło, człowieka albo rzecz plugawej powierzchownosci (Grimm, Myth ,473, 475)

Lechichi pocza¸tek Polski: szkic historyczny
 Autorzy Karol Szajnocha s. 154


Niespełna Zmysłów?

Opiewa tedy tradycya o naszym Popielu Choscisku albo Koscisku z normanska quascie lub koscie iz nastajuwszy po swoim ojcuw po szezególnem ksiestwie Kruszwickiem rzadzic miał wespół z mnogimi bracmi ojca zmarłego a swoimi stryjami w liczbie 20 dzierzacymi pomniejsze udziały czyli ksiestwa osobne wzdłuz całego pobrzeza bałtyckiego od Odry po ujscie Elby. Jest to stosunek czysto normanski powtarzający sie w starozytnej historyi wszystkich narodów skandynawskich uległych zrazu bardzo wielu drobnym ksiażątkom. Noszac nazwę królów putkowych -fylkis koenige- mieli ci drobni władcy do czynienia zawsze z jakimś ambitnym współzawodnikiem zamyślającym wytępić wszystkich i podnieść swoje jedynowładztwo nad całym krajem. 


Lechichi pocza¸tek Polski: szkic historyczny
 Autorzy Karol Szajnocha s. 155

A jak pod wzgledem tego stosunku podobnemi były do siebie panstwa skandynawskie i Lechia Popielowa, tak tez pod wzgledem wynikajacych z lad nasfepstw okazuje sie zupeínie podobiia ich historya Popiel zamierzyí wytepic swoich stryjów i zostac samowíadzca a takiezsame zamiary jedy nowíadzcze przedstawiaja sie gíówn trescifi historyi wszystkich narodów skandynawskich pod koniec wieku VIII U wszystkich przychodzi wówczas rzeczy wiscie do wygórowania ambitnych pretendentów ad resztii drobnych spóíkrólów do wzniesienia sie nakoniec trzech wielkich panstw w miejscu nieskonczonej ilosci dawnych ksiestw maíych i od tegoto wíasnie wypadku zaczyna sie wía sciwa historya osobnych królestw Danii Szwecyi Norwegii gdy przed tem panowaí tam jakis stan chaotyczny niedajacy sie adna miara okre slic umiejetnie Posuwa sie owszem to podobienstwo miedzy Skandynawia a Lechia do zupeínej prawie toz s amosci wydarzen ile ze historya lechickiego Popiela wydaje sie jakoby prostem powtórzeniem historyi szwedzkiego króla Ingialda 

Popiel zmyslil smiertelna chorobe i zaprosií swoich 20tu stryjów na przedzgonna biesiade pozegnania. Stryjowie przybywaja nawiedzic umierajacego i pija z jego reki trucizne przy prawiona od maízonki Popiela Popiel zostaje samowładzca ale krewni otrutych stryjów liczni lechicko baítyckich miast mysingowie czyli myszaki tj korsarze normanscy wedíug pozniejszej tradycyi myszy- ob artykuí 0 myszach króla Popiela w Szk hist - spiesza skandynawskim zwyczajem pomscic zabitych. Opadniety od mysingów ucieka Popiel na jezioro Gopío i ginie tam w síawnej wiezy ostatni lechickiego rodu król Polski.

Ingiald zmysla pogrzebowa uczte na czesc ojea swojego i zaprasza na nia wielu wspóí królów po czesci krewnych swoich Królowie stawia sie na wezwanie ale po sutym bankiecie padaja wszyscy pod ciosami zabójców. Za pomoca wystepnej córki ponawia Ingiald zamach podobny i staje sie morderca 12 królów. (Snorro 45 51, Dalin 1.323 333, Geifer I 302) blizkim jedynowíadztwu. Oburzeni jednak poddani buntuja sie przeciw niemu i wypedzajfi go z kraju ostatniego z starodawnej dynastyi Inglingów. 

Lechichi pocza¸tek Polski: szkic historyczny
 Autorzy Karol Szajnocha, s. 158

Jesu nie dose tu podobienstwa tedy mozemy przydac jeszcze rys dalszy Popiel dopina zamiaru fortelem smierci zmyslonej a takizsam fortel powtarza sie przynajmniej po trzykroc w sagach i kronikach normańskich mianowicie w historyi starozytnego króla Frotona (Sax Gr 11) simu latutn ducis obi tum w dziejach napadu Normanów na poíudniowa Italie (Wilh Apul Leibn I 595) qui wódz Normanów cum quasi mortuus esset impositus feretro wreszcie w wypadku nastepujacym.

Okoío r 857 przyszío zuchwaíym Normanom pod rozkazami Hastingsa na mysl zwiedzic nie nana sobie stolice chrzescijanstwa Opíynawszy tedy Francye i Hiszpanie zawinaí Hastings do miaeta wioskiego Luna które mniemano Rzymem Mieszkancy zamkneli bramy i przysposobili wszel kie srodki obrony Na widok nieíatwego wnijscia do miasta uciekí sie Hastings do zwykíej for lelnoisci normanskiej Zmyslií smiertelna chorobe í kazaí oáwiadczyé mieszczanom iz ofiaruje im pokój i chee sie ochrzcic przed smiercia Zawarto tedy ugode dopeínií sie obrzed chrztu Nazajutrz staneli Normani z wielkim píaczem u bramy donoszac o smierci wodza i proszac o pogrzebanie banie go w miescie po chrzescijansku Staío sie za doác zadaniu pozwolono Normanom wnieáé zwíoki ksiazece do koscioía wszystko miasto zbiegío sie tíumnie na pogrzeb Naraz wsród nabozen stwa zrywa sie Hastings z mar i wraz z obe cnymi towarzyszami rzuca sie przy drzwiach zamknietych na duchowienstwo i lud Reszta Normanów wdaría sie tymczasem przemoca w bramy miasta Opanowana Luna staía sie pastwa íupiezy Piszfi o tem szeroko kroniki frankskie i wíoskie Kruse Chr 242 248 Takim sposobem wszyslkie szczegóíy historyi Popielowej zamiar jedynowíadztwa zabicie ksiazat udanie smierci na wet wygnanie z kraju síi zywem echem dziejów normanskich Wypada przyjac koniecznie iz caía historya króla Popiela jest albo prosta bajka na tie podan skandynawskich osnuta albo historycznym rezul tatem takichsamych stosunków pobudek i wy obrazen jakie znane sa w historyi ludów póí nocnych Ten ostatni wniosek zdaje sie byé prawdziw szym z wielu wzgledów miano wicie zas ztad iz nie ma ani jednego szczegóíu w tej historyi któryby sie przy blizszem zbadaniu nie okazat wielce prawdopodobnym.

Spóíistnienie wielu królów nalezy do sswyych zjawisk dziejów normanskich uroszczenia jedynowíadzcze bywaja w takim razie nieuniknionem prawie nastepstwem ryczaítowe zabicie wielu ksiazat powtarzajace sie np w historyi króla Ingialda, frankskiego Klodoweusza, margrabiego Gerona- zabójcy 30tu ksiazat síowianskich itp., nie ma bynajmniej znamienia bajecznosci wygnanie Popiela i upadek jego dynasíyi zdaj sie wypadkami niewatpliwemi. Mamy wrescie przyczyne mniemac ze o íejto katastrofie Popiela mówi wazne swiadectwo dziejów przechowane w pismach arabskich....

Swiadectwo historyczne

Czytamy w Massudym 11 D Ohssona

Gíówny naród síowianski nazywa sie Velinana. Mozna go poczytaé za wielkie roisko Síowian. Niegdys panowaí on wszystkim ludom swego plemienia a jego monarcha imieniem Madiek odbieraí hoídy innycb ksiazat síowianskich. Lecz po niejakim czasie wybuchía niezgoda pomiedzy niemi i osíabiíabiía potege tych ludów dajac osobnego wíadzce kazdemu- Sa principale nation sclabe se nomme Velinana on peut la considerer comme la souche des Sclabes Jadis elle les dominait tous et son roi nommé Madjek recevait T hommage des autres princes sclabes mais la desunion survint et affaiblit la puissance de ces peuples en leur donnant a chacun un souverain particulier 

Lechichi pocza¸tek Polski: szkic historyczny
 Autorzy Karol Szajnocha s. 161

ustep arabski z tegozsamego zapewne Takzwany geograf Nubijski z wieku XII wyjal go z dawniejszej ksiazki Mirabilia mundip0 mówi wiacej o tym wypadku jako o rzeczy starej lapsis temporibus. Tam po wzmiance wielkich niegdys miastach handlowych u Słowian nadbaítyckich powiedziano co nastepuje Gesch Pomm I 507 Jeden z królów tame cznych chciaí panowaé nad reszta ksiazat i stoczyí z nimi walke lecz zostaí zwyciuężony. Mimo to trwaíy dalej niesnaski i zatargi, przez co niektórzy z nich opuscili ojczyzne i zagnali sie az na morze áródziemne Wtedy zostaíy zburzone i opustoszaíy ich miasta.

 


Lechichi pocza¸tek Polski: szkic historyczny
 Autorzy Karol Szajnocha, s. 164

Jakoz nie tylko Arab Massudy Iecz i niemiecki pisarz Witukind uzy waí tejsamej nazwy Vuloini tj Julincy czyli Wieluncy stosujac jp do póínocnych nocnych poddanychMieczysíawa podówczas zbun towanych 


(....)

Madiek jest arabskiem mianem Normana zgodnem z zwyczajna u Arabów denominacya Normanów madius Kruse Chr 159 164 192 195 co zapewne nie znaczyío maga lub cza rodzieja lecz powszechnym na wschodzie zwy czajem nazywania ludów po imieniu starozytnych patryarchów pokolen míaío oznaczac Magog z arabska Madiek tj biblijnego praojca Gotów 


Lechichi pocza¸tek Polski: szkic historyczny
 Autorzy Karol Szajnocha, s.165

Taki zas wykJad owych síów daje im znaczenie nastepujace Gíównym lechickim jest Julinski Panujacy mukról z rodu odbieraí niegdys hoídy ksiazat pobliz kich jak wíasnie Popiel byí poprzednio zwierz chnikiem swoich stryjów Pozniej zaszía nie zgoda i osíabiía potege Lachó w 
s.166

Jeszcze wyrazniej do Popiela odnosi sie drugi ustep arabski mówiacy o królu Lechickim który chciaí panowac nad reszta ksiazat Iecz zostaí zwyciezony skutkiem czego podupadíy miasta tameczne Do którejto zgodnosci miedzy tradycyíi o Po pielu a obudwoma swiadectwami arabskiemi na lezy przydac jeszcze date pierwszego podupadnie cia Julinu który istotnie w czasach katastrofy Popîela i zapewne w zwi zku z dziejami jego upadku mianowicie okoío r 830 uledz miaí pierwszej zagíadzie Simonsen Untersuch üb Jomsbiirg 52 przypominajacej sie prawdo podobnie w owej wzmiance arabskiej o upadku miastnadbaítyckich a wynagrodzonej nastepnieno wem zakwitnieciem Julinu za Bolesíawa Chrobrego 

Lechichi pocza¸tek Polski: szkic historyczny
 Autorzy Karol Szajnocha, s.167

Nasuwa sie w koncu osobliwsza kombinacya okolicznosci bedaca moze tylko przypadkowem zíudzeniem Po naszym od myszów zagryzio nym Popielu pozostaí syn míodszy Chostek albo Koszysko wedíug drugiego ustepu arab skiego zagnali sie niektórzy rozbitkowie Julinscy az na morze sródziemne a wíasnie w latach syna Popielowego tj okoio r 857 czyli w 17 lat po zwyczajnej dacie upadku Popiela okolo r 830 840 grasowai na tem morzu niejaki Chostek Jak bowiem zesíowianiony wyraz Wareg brzmiaí w jezyku skandynawskim wíasciwie Veering tak i nasz Chostek wymawiaí sie po nor mansku Chasting lub Hasting a Hasting byJ o wíasnie imie owego wodza Normanów który tak podstepnie opanowaí i zíupií Lune Co tem wiekszem prawdopodobienstwem albo przynajmniej temzîudniejszym zaleca sie pozorem ze imie Hasting pisze sie niekiedy inaczej Hvasten jakoby z polska Chwostek Kruse Chr 146 ze pod stepny zdobywca Limy nieznany jest zreszta za gom póínocnym Dep 76 a przeto nie pochodzií zapewne z wíasciwej Skandynawii ze wrescie podstep zmyslonej smierci okazuje sie niejako familijnem dziedzictwem obudwóch Chostków w Lunie i nad Baítykiem Jesli wiee pisarzom sasiednim wolno twierdzié nie bez síusznosci iz zaíozyciel panstwa Ruskiego Ruryk jest tym samym Rorikiem dunskim który pod tesame czasy wielokrotnie wystepuje w dziejach niemie ckich Kruse Chr tedy nie powinnoby nas zadzi wiaé ze któryá z synów Popiela zagnaí sie po normansku na morza wíoskie 

Lechichi początek Polski: szkic historyczny
 Autorzy Karol Szajnocha, s.169

Zgasła wszelka chwaía Lechitów, wszczęła się mała słowianska Polska. Zarzucono, jak Długosz powiada, dawne imie Lechitów, a przyjęto na zawsze nazwę Polaków.