Gazeta codzienna

Sztuka. Kultura. Nauka.

* * *
Merkuriusz Polski dzieje wszystkiego świata w sobie zamykający dla informacji pospolitej. Od 3 stycznia 1661.
niedziela, 20 Październik, 2019 - 13:44

Rocznica wolnych wyborów. Polska była ostatnim krajem bloku w którym do nich dopuszczono.

ndz., 21/12/2014 - 22:10

"Wolne wybory w Polsce odbyły się dopiero w październiku 91 roku. Później niż gdziekolwiek indziej w Europie Wschodniej. W międzyczasie były już wolne wybory nawet w Albanii" (A. Romaszewska, "Tchórzostwo i postokrągłostołowe przesądy")

W 2016 roku nadchodzi rocznica 25-lecia wolnych wyborów- okazja do jubileuszu i święta demokracji- w jej już "mniej cześciowym" wydaniu.

To czy święto to się powiedzie i będzie sens o tej rocznicy wspominać, zależy od samych obywateli, bo - na przykład ostatnie wybory przebiegły w sposób nie spełniający zasad demokratycznych. Co 3. wyborca w ostatnich wyborach samorządowych (dokładnie co 2,753281988206057823722158332456) oddał jakiś głos nieważny.

Przemiany lat 1989-91 w Polsce to temat, którego cezury historyczne powinni określać historycy. Wybory w których w całości dopuszczono do udziału opozycję, odbyły się dopiero w końcu 1991 roku, i był to ostatni kraj postkomunistyczny w którym dawna władza zezwoliła na wolne wybory. Niestety, w tym wypadku politycy pospieszyli się ze zorganizowaniem rocznicy ok. 2,5 lat za wcześnie, i np. fundacja Batorego ogłosiła "Konkurs dotacyjny "25 lat wolności" w którym za przełomową uznała inną cezurę historyczną, niezbyt znaczącą dla ekonomistów, którzy- za datę przełomową uznają datę "uwolnienia" wyborów, a nie "otwarcia lufcika dla opozycji".

Wg Fundacji Batorego czy części polityków o "wolności" świadczy już uchylenie "okienka" dla opozycji w parlamencie- co świadczy raczej bardzo źle o rozumieniu istoty demokracji przez te środowiska. Wówczas opozycja miała prawo do ubiegania się o 1/3 miejsc w parlamencie, które postanowiono wystawić na "wolne wybory", które jednakże mogły odbyć się wg dość niedemokratycznych zasad, zważywszy niską kulture przeprowadzania wyborów powszechnych w Polsce. Na przykład, po wyborach samorządowych w dn. 16 listopada 2014 r, do dziś nie obwieszczono w sieci dokładnych wyników zbiorczych, poza samymi protokołami z obwodowych komisji, choć minął ponad miesiąc. Mimo że liczba głosów nieważnych przypadających na niektórych kandydatów sięgała 80 %, jak na Mazowszu, z oficjalnych protokołów z wynikami można się dowiedzieć że nie oddano absolutnie żadnych, jakichkolwiek głosów nieważnych, por. [1]

http://pkw.gov.pl/g2/oryginal/2014_11/cdcb1395888b3edefca904a3de2c0a02.pdf

Kandydaci, po ponad miesiącu, nie mogą zapoznać się z protokołami z komisji obwodowych w Warszawie zawierającymi wyniki wyborów, po prostu ich nie ma. W sieci Internet co jakiś czas można znaleść informację o kandydatach którzy brali udział w wyborach w stolicy kraju i po ponad miesiącu zastanawiają się, czy kiedykolwiek zobaczą ich wyniki... Zgodnie z listem z odpowiedzią PKW na to pytanie z dn. 21-22 grudnia 2014, na ich udostępnienie przyjdzie jeszcze poczekać, ponieważ głosy zliczano ręcznie:

Nie odnaleziono strony

wg http://wybory2014.pkw.gov.pl/pl/wyniki/substates/view/1465

Niemniej, PKW obwieściła wyniki wyborów w wielu mniejszych miejscowościach w swoim systemie informatycznym.  Wynika z nich że oddano ok. 5,2 miliona głosów nieważnych

Liczba głosów nieważnych:

  • W wyborach do rad gmin i miast na prawach powiatu - szacunkowo 758 662 
  • w wyborach do rad powiatów - szacunkowo 1 592 952 
  • w wyborach do sejmików województw - szacunkowo 2 551 855 
  • w wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów miast - szacunkowo 311 240
  • W wyborach samorządowych - szacunkowo 5 214 711

Popatrzmy na daty "wolnych wyborów" w Polsce i w reszcie transformującej się Europy:

Węgry: 24 Marca 1990

NRD: 18 Marca 1990

Czechy: Czerwiec 1990

Bułgaria: czerwiec 1990

Rumunia: 20 maja 1990

Polska: 27 Październik 1991

Od wiosny 1989 do wiosny 1991 roku każdy komunistyczny lub były komunistyczny kraj Europy Środkowej i Wschodniej, a także w przypadku ZSRR i Jugosławii każda republika, przeprowadził konkurencyjne wybory parlamentarne. Odbywały się po raz pierwszy od wielu dziesięcioleci. Niektóre wybory były tylko częściowo wolne jak początkowo w Polsce, inne- w pełni demokratyczne. 

Wszystkie daty wyborów:

(tylko w 30 % "wolne") Polska - 04 czerwca 1989
    Turkmenistan - 07 stycznia 1990
    Uzbekistan - 18 lutego 1990
    Litwa - 24 lutego 1990
    Moldova- 25 lutego 1990
    Kirgistan - 25 lutego 1990
    Tadżykistan - 25 lutego 1990
    Białoruś - 03 marca 1990
    Rosja - 04 marca 1990
    Ukraina - 04 marca 1990
    Wschodnie Niemcy - 18 marca 1990
    Estonia - 18 marca 1990
    Łotwa - 18 marca 1990
    Węgry - 25 marca 1990
    Kazachstan - 25 marca 1990
    Słowenia - 08 kwietnia 1990
    Chorwacja - 24 kwietnia 1990
    Rumunia - 20 maja 1990
    Armenia - 20 maja 1990
    Czechosłowacja - 08 czerwca 1990
    Bułgaria - 10 czerwca 1990
    Azerbejdżan - 30 września 1990
    Gruzja - 28 października 1990
    Macedonia - 11 listopada 1990
    Bośnia i Hercegowina - 18 listopada 1990
    Serbia - 08 grudnia 1990
    Czarnogóra - 09 grudnia 1990
    Albania - 07 kwietnia 1991

    Polska: 27 Październik 1991

 

opr. (af)

[1] Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 23 listopada 2014 r. o zbiorczych wynikach wyborów do rad na obszarze kraju, przeprowadzonych w dniu 16 listopada 2014 r.

  Dziennik Ustaw z dnia 24 listopada 2014 r. poz.1640